Ocynkowane rury stalowe są powszechnie stosowane w budownictwie i pracach ślusarskich. Nie wszystkie zapewniają jednak taki sam poziom ochrony przed korozją.
Różnica między rurami DX51D i S195 polega przede wszystkim na tym, kiedy i w jaki sposób na stal nakładana jest warstwa cynku. Ten szczegół może mieć istotny wpływ na trwałość gotowej konstrukcji.
Dlaczego rury stalowe są ocynkowane?
Stal charakteryzuje się dobrą wytrzymałością, łatwością obróbki i szerokim zakresem zastosowań. Jej słabą stroną jest jednak podatność na korozję, szczególnie przy długotrwałym kontakcie z wilgocią. Rdza stopniowo niszczy powierzchnię, a w zaawansowanym stadium może negatywnie wpływać również na właściwości mechaniczne materiału.
Jedną z najczęściej stosowanych metod ochrony stali jest cynkowanie. Na powierzchni powstaje warstwa cynku, która tworzy barierę chroniącą stal przed wpływem otoczenia.
- Cynk zapewnia również ochronę elektrochemiczną stali. W przypadku niewielkiego, miejscowego uszkodzenia powłoki koroduje przede wszystkim cynk, który może w pewnym stopniu chronić również odsłoniętą stal.
Skuteczność ochrony zależy jednak od grubości i ciągłości warstwy cynku, sposobu jej nałożenia oraz warunków, na jakie będzie narażony produkt. Dlatego warto rozróżniać poszczególne rodzaje rur ocynkowanych.
Rury ocynkowane DX51D = cynkowanie przed produkcją rury
Rury ocynkowane DX51D produkowane są z taśmy stalowej pokrytej ochronną warstwą cynku jeszcze przed uformowaniem rury. Gatunek stali DX51D jest przeznaczony do obróbki plastycznej na zimno i jest powszechnie stosowany do produkcji ocynkowanych blach oraz profili.
Podczas produkcji ocynkowana taśma jest stopniowo formowana w przekrój kołowy, a jej krawędzie są następnie spawane wzdłużnie. W rezultacie powstaje rura stalowa z powłoką ochronną naniesioną na wcześniejszym etapie produkcji.
Zaletą tego procesu jest wydajna produkcja oraz równomierna warstwa cynku na pierwotnie pokrytych powierzchniach. Ochrona nie musi jednak być ciągła we wszystkich miejscach gotowego produktu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obszar spoiny wzdłużnej oraz przycięte końce rur.
W miejscu cięcia odsłonięta zostaje stal, która nie jest chroniona w taki sam sposób jak ocynkowana powierzchnia. W przypadku zastosowania na zewnątrz warto więc zabezpieczyć te miejsca farbą cynkową lub innym odpowiednim środkiem antykorozyjnym.
- Rury DX51D znajdują zastosowanie przede wszystkim przy produkcji lżejszych konstrukcji stalowych, ram, uchwytów, elementów ślusarskich oraz różnego rodzaju konstrukcji technicznych. Mogą być również stosowane na zewnątrz, jednak zawsze należy uwzględnić warunki użytkowania i ewentualną potrzebę dodatkowej ochrony.
Rury ocynkowane S195 = cynkowanie ogniowe gotowego produktu
W przypadku rur ocynkowanych S195 proces produkcji przebiega inaczej. Najpierw powstaje gotowa rura stalowa ze spoiną wzdłużną. Dopiero później gotowy produkt zanurza się w kąpieli z ciekłego cynku.
- Ta metoda nazywana jest cynkowaniem ogniowym zanurzeniowym. Jej główną zaletą jest ochrona gotowego produktu, a nie tylko wyjściowej taśmy stalowej.
Przy prawidłowo przeprowadzonym procesie warstwa cynku pokrywa zewnętrzną i wewnętrzną powierzchnię rury, w tym obszar spoiny wzdłużnej. W porównaniu z rurami produkowanymi z wcześniej ocynkowanej taśmy zapewnia to bardziej kompleksową ochronę. Powłoka jest zazwyczaj również grubsza, jednak jej dokładna grubość zależy od konkretnego produktu i warunków technologicznych.
- Rury S195 są dlatego dobrym wyborem przede wszystkim do konstrukcji narażonych na deszcz, zmiany temperatury, kondensację wilgoci i inne czynniki atmosferyczne. Stosuje się je między innymi do produkcji ogrodzeń, ram zewnętrznych, konstrukcji technicznych oraz wyrobów ślusarskich, w których ważna jest długa żywotność.
Uwaga: również w tym przypadku ochrona nie jest absolutna. Jeśli ocynkowana rura zostanie później przycięta, nawiercona lub zespawana, powłoka może ulec uszkodzeniu. Takie miejsca wymagają odpowiedniego zabezpieczenia.
DX51D a S195: na czym polega najważniejsza różnica?
Przy wyborze rury ocynkowanej nie wystarczy porównać jedynie jej średnicy i grubości ścianki. Z punktu widzenia trwałości ważne jest również to, w jaki sposób zabezpieczono ją przed korozją.
- Rury DX51D powstają z wcześniej ocynkowanej taśmy stalowej. Ten sposób produkcji sprawdza się w standardowych zastosowaniach konstrukcyjnych i pozwala na wydajne wykorzystanie materiału. Podczas dalszej obróbki należy jednak zwracać uwagę na miejsca, w których warstwa cynku została przerwana.
- Rury S195 są cynkowane dopiero po uformowaniu i zespawaniu. Dzięki temu powłoka ochronna pokrywa gotową rurę, również od wewnątrz. Z tego powodu są zazwyczaj lepszym wyborem do bardziej wymagających zastosowań zewnętrznych, w których istotna jest długotrwała odporność na korozję.
Samo oznaczenie DX51D lub S195 nie określa jednak uniwersalnie wytrzymałości całej konstrukcji. Przy wyborze należy uwzględnić również wymiary, grubość ścianki, właściwości mechaniczne konkretnego produktu oraz wymagania związane z jego zastosowaniem.
Gdzie najczęściej stosuje się rury ocynkowane?
W praktyce najważniejsze znaczenie ma przeznaczenie konstrukcji i środowisko, w którym będzie ona użytkowana.
- Do ram wewnętrznych, konstrukcji regałowych, różnych uchwytów i standardowych wyrobów ślusarskich rury ocynkowane DX51D mogą być odpowiednim i ekonomicznym rozwiązaniem. Ich zaletą jest fabrycznie zabezpieczona powierzchnia, dzięki czemu w wielu przypadkach nie ma potrzeby dodatkowego malowania całego produktu.
- W przypadku konstrukcji zewnętrznych należy zachować większą ostrożność. Słupki ogrodzeniowe, konstrukcje ogrodowe, wiaty i ramy techniczne są narażone na długotrwałe działanie wilgoci i zmienne warunki pogodowe. W takich sytuacjach warto rozważyć rury S195 cynkowane ogniowo zanurzeniowo, szczególnie jeśli konstrukcja ma służyć przez wiele lat bez konieczności intensywnej konserwacji.
- Szczólnej uwagi wymagają konstrukcje użytkowane w stale wilgotnym lub chemicznie agresywnym środowisku. W takich przypadkach należy ocenić konkretne obciążenie korozyjne i ewentualnie zastosować cynkowanie w połączeniu z dodatkową ochroną powierzchni.
Na co zwrócić uwagę podczas cięcia, wiercenia i spawania?
Ocynkowana rura nie jest automatycznie chroniona w każdym miejscu powstałym podczas dalszej obróbki. Podczas cięcia odsłaniana jest stal na końcu rury, wiercenie tworzy nowe krawędzie otworów, a spawanie powoduje uszkodzenie warstwy cynku w pobliżu spoiny pod wpływem wysokiej temperatury.
- Jeżeli produkt ma być przez długi czas narażony na działanie czynników atmosferycznych, warto oczyścić te miejsca i zabezpieczyć je środkiem przeznaczonym do naprawy powierzchni ocynkowanych.
WSKAZÓWKA: Podczas spawania należy również zapewnić odpowiednią wentylację i odciąg oparów powstających przy podgrzewaniu cynku. Technologię spawania trzeba dostosować do konkretnego materiału i wymaganych właściwości połączenia.
Jak prawidłowo dobrać wymiar rury ocynkowanej?
Oprócz rodzaju cynkowania o przydatności rury decydują również jej średnica zewnętrzna, grubość ścianki i długość. Mniejsze średnice są powszechnie stosowane w lżejszych elementach konstrukcyjnych, natomiast większe znajdują zastosowanie w bardziej masywnych ramach i podporach.
Grubość ścianki wpływa na masę, sztywność i nośność rury. Nie można jednak zakładać, że każdy większy profil lub profil o grubszej ściance będzie automatycznie odpowiedni do konstrukcji nośnej. W przypadku elementów obciążonych statycznie należy oprzeć się na konkretnych obliczeniach.
Warto zwrócić uwagę również na oznaczenia wymiarów. Niektóre rury ocynkowane oznacza się według średnicy zewnętrznej i grubości ścianki w milimetrach, inne mają tradycyjne oznaczenia calowe. Oznaczenia calowego nie można bezpośrednio przeliczać na rzeczywistą średnicę zewnętrzną rury.
Rury ocynkowane DX51D i S195 w ofercie Atreon
W sklepie internetowym Atreon znajdziesz konstrukcyjne rury ocynkowane w obu opisanych wariantach. Oferta obejmuje różne średnice i grubości ścianek do prac ślusarskich, konstrukcji budowlanych i innych zastosowań technicznych.
Standardowa długość produkcyjna rur wynosi 6 metrów. W zależności od potrzeb materiał można ciąć na krótsze odcinki za pomocą piły taśmowej. Zamawiana i rozliczana jest jednak cała długość produkcyjna materiału. Dostarczamy materiały na terenie całej Polski.
Przy zamówieniu należy pamiętać, że oferowane konstrukcyjne rury ocynkowane nie są przeznaczone do przesyłu gazu ani innych mediów rozprężnych. Do takich zastosowań należy używać rur o odpowiednim przeznaczeniu i wymaganych certyfikatach.
Który wariant wybrać? Jeśli szukasz rury ocynkowanej do standardowych konstrukcji lub prac ślusarskich, odpowiednim rozwiązaniem może być DX51D. Jeżeli potrzebujesz skuteczniejszej ochrony gotowej rury przy długotrwałym użytkowaniu na zewnątrz, warto rozważyć S195 cynkowaną ogniowo zanurzeniowo. Prawidłowy dobór materiału na początku realizacji projektu może w przyszłości ograniczyć koszty konserwacji i napraw.
Zobacz również:
Wymiary calowe rur stalowych: jak je przeliczać?
Spawane rury ciśnieniowe: wybór, atest i zastosowanie
Profile stalowe HEM: Kiedy naprawdę warto je zastosować
© Atreon