Prawidłowo zaprojektowana balustrada znacząco zwiększa bezpieczeństwo poruszania się po schodach, pomaga dzieciom, seniorom oraz osobom o ograniczonej sprawności ruchowej, a w przypadku upadku może zapobiec poważnym urazom.
Jeśli balustrada jest zbyt niska, nie zapewni odpowiedniego podparcia. Jeśli natomiast jest zbyt wysoka, może być niewygodna w codziennym użytkowaniu. Jaka więc powinna być prawidłowa wysokość balustrady na schodach i na co zwrócić uwagę podczas realizacji?
Dlaczego wysokość balustrady jest tak ważna
Schody należą do najbardziej ryzykownych miejsc w domach, budynkach wielorodzinnych i obiektach komercyjnych. Każdego roku dochodzi do tysięcy upadków właśnie na schodach.
Balustrada pełni dwie podstawowe funkcje:
- zapewnia podparcie podczas chodzenia,
- chroni przed upadkiem z wysokości.
Aby mogła prawidłowo spełniać obie funkcje, musi być zamontowana na odpowiedniej wysokości. Zbyt niska balustrada nie przejmie ciężaru ciała w momencie utraty równowagi. Z kolei zbyt wysoka może być niewygodna w trzymaniu i użytkowaniu.
Właśnie dlatego normy budowlane określają minimalne wymagane wymiary.
Jaka jest normowa wysokość balustrady na schodach
W Czechach projektowanie balustrad regulowane jest przez normy techniczne, które określają minimalną wysokość w zależności od wysokości potencjalnego upadku. W przypadku standardowych domów jednorodzinnych i schodów wewnętrznych najczęściej spotyka się wysokość balustrady 900 mm.
- Wartość ta jest mierzona pionowo od krawędzi stopnia schodowego do górnej krawędzi poręczy.
Jeśli chodzi o spocznik lub antresolę o wyższym ryzyku upadku, wymagana może być wysokość 1000 mm, 1100 mm, a w niektórych przypadkach nawet więcej, w zależności od konkretnej sytuacji.
Jak prawidłowo mierzyć wysokość balustrady
Jednym z najczęstszych błędów jest nieprawidłowy pomiar. Wysokości balustrady nie mierzy się od podłogi ani od dolnej części schodów. Prawidłowa metoda jest prosta:
- Znajdź krawędź stopnia schodowego.
- Od tej krawędzi poprowadź pionową linię w górę.
- Zmierz odległość do górnej krawędzi poręczy.
To właśnie ta wartość decyduje o tym, czy balustrada spełnia wymagane parametry. W przypadku schodów o nietypowym kształcie lub zakrzywionych zaleca się wykonywanie pomiaru w kilku miejscach.
Schody wewnętrzne i zewnętrzne mają różne wymagania
Choć podstawowa zasada pozostaje taka sama, schody zewnętrzne są narażone na znacznie trudniejsze warunki.
Deszcz, śnieg, gołoledź czy mokre obuwie zwiększają ryzyko poślizgnięcia się. Dlatego warto projektować balustradę z naciskiem na maksymalne bezpieczeństwo.
W przypadku schodów zewnętrznych często zaleca się:
- zastosowanie bardziej masywnej poręczy,
- zapewnienie solidnego kotwienia,
- rozważenie nieco wyższej balustrady,
- dodanie antypoślizgowego wykończenia stopni.
Jaka wysokość poręczy jest najwygodniejsza
Normy określają wymagania minimalne, jednak ergonomia jest często równie ważna. Z praktycznych doświadczeń wynika, że większości dorosłych osób odpowiada poręcz na wysokości około 90–95 cm.
Przy takiej wysokości balustradę można wygodnie chwycić bez nienaturalnego unoszenia lub opuszczania ramienia.
Jeśli schody są użytkowane głównie przez seniorów, warto zwrócić uwagę nie tylko na wysokość, ale także na kształt poręczy. Profile okrągłe lub owalne są zazwyczaj wygodniejsze w pewnym chwycie niż szerokie, płaskie elementy.
Bezpieczeństwo dzieci bywa często niedoceniane
Jeśli w domu poruszają się małe dzieci, należy zwrócić uwagę również na odstępy między poszczególnymi elementami wypełnienia balustrady. Zbyt duże przerwy mogą stwarzać ryzyko zaklinowania głowy lub upadku.
W przypadku domów jednorodzinnych zaleca się:
- minimalizowanie odstępów między elementami wypełnienia,
- unikanie poziomych elementów, po których można się wspinać,
- kontrolowanie stabilności całej konstrukcji.
Materiał balustrady wpływa na jej końcową stabilność
Prawidłowa wysokość to tylko jeden element całego zagadnienia. Równie ważna jest sztywność konstrukcji oraz jakość użytego materiału.
Bardzo popularne są na przykład:
- balustrady stalowe,
- balustrady ze stali nierdzewnej,
- konstrukcje aluminiowe,
- połączenia metalu i drewna.
Przy wykonaniu samodzielnym często wykorzystuje się profile zamknięte (jekle), płaskowniki lub rury stalowe. Zaletą konstrukcji metalowych jest wysoka wytrzymałość, długa żywotność oraz możliwość precyzyjnego dopasowania do konkretnej klatki schodowej.
Czytaj dalej:
Jak połączyć profile zamknięte (jekle) bez spawania
Jak obłożyć schody panelami podłogowymi
© Atreon