Płaskownik stalowy, stal płaska, taśma stalowa i bednarka to określenia, które łatwo pomylić przy zamawianiu materiału. Wybór zależy od postaci wyrobu, wymiarów, gatunku stali i sposobu produkcji.
Płaskownik stalowy i stal płaska
Płaskownik stalowy to pełny pręt o przekroju prostokątnym, którego szerokość jest większa od grubości. W katalogach spotkasz też określenia stal płaska, pręt płaski lub profil płaski. Takie pręty wykorzystuje się m.in. do budowy ram, wsporników, wzmocnień i łączników.
Czym płaskownik różni się od taśmy stalowej i bednarki?

Płaskowniki zwykle dostarcza się w prostych odcinkach, a taśmę stalową można kupić w kręgach, np. do tłoczenia i gięcia. Nazwę „bednarka” spotyka się m.in. przy płaskiej taśmie stosowanej w uziemieniach. W zamówieniu podaj szerokość, grubość, długość oraz wymaganą postać wyrobu i powłokę.
Płaskownik walcowany na gorąco czy ciągniony na zimno?
Walcowany na gorąco
Zazwyczaj ma ciemniejszą powierzchnię ze zgorzeliną i większe tolerancje wymiarowe. Jest ekonomicznym wyborem do typowych ram spawanych, bram, ogrodzeń i wsporników.
Ciągniony na zimno
Ma gładszą powierzchnię i dokładniejsze wymiary. Sprawdza się w przyrządach i częściach maszyn, w których znaczenie ma pasowanie. Ciągnienie zmienia właściwości mechaniczne i może powodować naprężenia wewnętrzne, które warto uwzględnić przy dalszej obróbce.
Jak odczytać wymiary płaskownika?
W oznaczeniu 40 × 5 mm pierwsza liczba określa szerokość, druga grubość. Zachowanie elementu przy zginaniu zależy także od ustawienia przekroju względem obciążenia.
|
Wymiary płaskownika |
Przykładowe zastosowanie |
|
20 × 3 mm |
Listwy i lekkie uchwyty |
|
30 × 4 mm |
Wzmocnienia, łączniki i mniejsze konstrukcje |
|
40 × 5 mm |
Furtki, ramy i wsporniki |
|
50 × 6 mm |
Masywniejsze uchwyty i wzmocnienia |
|
60 × 8 mm |
Elementy konstrukcyjne i części maszyn |
Przykłady są orientacyjne. Przy projektowaniu elementu nośnego trzeba sprawdzić jego nośność z uwzględnieniem długości, zamocowania, kierunku obciążenia i gatunku stali.
Stal S235 czy S355?
S235 nadaje się do wielu prac ślusarskich i konstrukcji spawanych. S355 ma wyższą granicę plastyczności i może sprawdzić się w bardziej obciążonych elementach. Ugięcie trzeba ocenić osobno, uwzględniając geometrię przekroju.
Cięcie, spawanie, gięcie i zabezpieczenie powierzchni

Przed spawaniem oczyść miejsce spoiny z tłuszczu, brudu i zgorzeliny. Przy gięciu dobierz promień do grubości i właściwości stali. Na zewnątrz płaskowniki ze stali węglowej można zabezpieczyć powłoką malarską lub cynkowaniem ogniowym, uwzględniając wymagania cynkowni.
Jak obliczyć masę płaskownika?
Przybliżona masa metra płaskownika ze stali węglowej w kilogramach to szerokość (mm) × grubość (mm) × 0,00785. Płaskownik 40 × 5 mm waży około 1,57 kg/m, a odcinek 6 m około 9,42 kg. W planie cięcia uwzględnij ubytek materiału na szerokość rzazu.
Co podać przy zamówieniu?
Określ gatunek, wymiary, sposób wykonania, długość i liczbę sztuk. Wybierz wersję walcowaną do typowych prac konstrukcyjnych lub rozważ ciągnioną, gdy potrzebujesz mniejszych tolerancji.
Czytaj dalej
Rury ocynkowane DX51D i S195 – czym się różnią i jak wybrać?
Jak dobrać grubość blachy stalowej do zastosowania?
Jak wiercić w stali: wybór wiertła, prędkości obrotowej i chłodziwa
© ATREON
